U Spomen parku Kragujevački oktobar u Šumaricama danas je obeležen Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu i 85 godina od jednog od najvećih zločina nemačke okupacione vojske na tlu Srbije, u kome su njeni pripadnici streljali skoro 3.000 nevinih civila u Kragujevcu i okolini.
Tim povodom, kraj spomenika pod nazivom “Prekinut let”, posvećenog streljanim đacima, moleban je služio arhiepiskop kragujevački i mitropolit šumadijski gospodin Jovan uz sasluženje sveštenstva Šumadijske eparhije.
Vence su na spomenik položile delegacije Prve kragujevačke gimnazije, u ime Vlade Srbije premijer u tehničkom mandatu prof. dr. Đuro Macut i ministri u tehničkom mandatu Ivica Dačić, Milica Đurđević Stamenkovski, Nikola Selaković, Nenad Vujić, Snežana Paunović, Nenad Popović i Boris Bratina.
Takođe, vence su položili i delegacija Vojske Srbije, koju je predvodio načelnik Generalštaba general Milan Mojsilović, predstavnici Grada Kragujevca, Njena ekselencija Anke Holštajn, ambasadorka Savezne Republike Nemačke u Srbiji, delegacije ambasada Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije, Poljske, Izraela.
Komemoraciji i umetničkom izvođenju poeme “Miris oružja i nebo”, spisateljice Vesne Kapor, koju su izveli glumci kragujevačkog Knjaževsko-srpskog teatra, prisustvovalo je i nekoliko hiljada građana.
Zločin u Kragujevcu počinjen je kao odmazda za događaj koji se dogodio 10. oktobra 1941, kada je u zajedničkom napadu partizana i četnika na kolonu nemačke vojske u selu Ljuljaci, na putu Kragujevac-Gornji Milanovac, ubijeno 10 i ranjeno 26 vojnika Vermahta.
Okupator je započeo odmazdu po surovoj naredbi glavnokomandujućeg generala Franca Bemea, da bude streljano 100 građana za jednog ubijenog, a 50 za jednog ranjenog nemačkog vojnika.
Prema proračunu, trebalo je da bude streljano 2.300 ljudi, ali su zločinci izašli čak i iz tih okvira.
Prema zvaničnim istorijskim podacima, u periodu od 19. do 21. oktobra 1941, u okolnim selima i samom Kragujevcu streljana su 2.792 nevina civila.
Samo 21. oktobra, od osam časova ujutru do dva popodne, u Šumaricama su streljane 2.272 osobe, među kojima više od 260 maloletnika, đaka Prve gimnazije i učenika još pet srednjih škola, a najmlađe streljano dete bio je dvanaestogodišnji Dragiša Nikolić.
Na 352 hektara Spomen parka Kragujevački oktobar, 30 masovnih humki, 10 spomenika i stalna postavka Spomen muzeja “21. oktobar” svedoče o ovom zločinu.