Visina penzije ne određuje se samo na osnovu broja godina radnog staža. Presudan faktor je i zarada tokom radnog veka u odnosu na prosečnu zaradu u Srbiji, kao i iznosi na koje su plaćani doprinosi. Za one koji su već u penziji, od 1. decembra najavljeno je povećanje od 7,5 odsto. Na primer, penzija od 50.000 dinara biće veća za 3.750 dinara i iznosiće 53.750 dinara.
Česta zabluda je da su za visinu penzije dovoljni podaci o godinama staža i poslednjoj plati. Zakon propisuje da se visina starosne i invalidske penzije dobija množenjem ličnih bodova sa vrednošću opšteg boda. Lični bodovi, pak, zavise od ličnog koeficijenta i godina penzijskog staža.
Formula za obračun penzije glasi:
penzija = lični bodovi × vrednost opšteg boda
lični bodovi = lični koeficijent × godine penzijskog staža
Zbog toga dve osobe sa 40 godina staža ne moraju imati istu penziju. Lični koeficijent se izračunava kao odnos zarade osiguranika prema prosečnoj zaradi u Srbiji za svaku godinu radnog veka. Ako je zarada bila približno jednaka proseku, godišnji koeficijent je oko 1. Ako je bila 20 odsto iznad proseka, koeficijent je oko 1,2, a ako je bila upola manja od proseka, oko 0,5. Zakonski, godišnji lični koeficijent ne može biti veći od 5, dok konačni lični koeficijent ne može preći 3,8.
Važno je da li je radnik bio prijavljen na stvarnu zaradu ili je deo novca dobijao mimo prijavljene osnovice, jer se u obračun ulaze evidentirane zarade, odnosno osnovice na koje su plaćeni doprinosi.
Na primer, ukoliko osiguranik ima lični koeficijent 1,2 i 40 godina penzijskog staža, to bi se dalje množilo sa važećom vrednošću opšteg boda. Fond PIO je objavio vrednost opšteg boda od 1.674,67 dinara nakon prošlogodišnjeg usklađivanja. Opšti bod se usklađuje na način propisan za penzije, pa je relevantna njegova vrednost u trenutku ostvarivanja prava na penziju.
U slučaju prevremene starosne penzije, obračunati iznos se trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska, sa maksimalnim umanjenjem od 20,4 odsto. Ovo umanjenje se ne ukida kada korisnik napuni 65 godina.
Za postojeće penzionere, od 1. decembra sledi povećanje penzija od 7,5 odsto. Ministarstvo finansija je potvrdilo ovo najavljeno povećanje. Praktična računica pokazuje da će penzija od 50.000 dinara biti veća za 3.750, dostižući 53.750 dinara.
Prema podacima Fonda PIO za jul, prosečna penzija iznosila je 56.822 dinara. Matematičkim povećanjem od 7,5 odsto, to bi bilo oko 61.084 dinara. Međutim, ovo nije zvaničan budući prosek, jer će stvarna prosečna penzija zavisiti od strukture korisnika. Ministarstvo finansija je najavilo da će prosečna penzija nakon povećanja biti oko 520 evra.
Pre povećanja, penzioneri su dobili i jednokratnu pomoć od 20.000, 27.500 ili 35.000 dinara u septembru, a od 22. do 25. septembra sledi isplata pomoći od 6.000 dinara svim punoletnim građanima.